گزارشی از وضعیت حقوقی در اقلیم احواز در نیمه اول سال ۲۰۲۳

فهرست

– مقدمه
-کشتار خارج از چارچوب قانون
– اعدام های ناعادلانه؛ سلسله دستگیری‌ها ادامه دارد
– شرایط کودکان در احواز
– آزادی های دینی و فرهنگی
– وضعیت زن احوازی

گزارشی از وضعیت حقوقی در اقلیم احواز در نیمه اول سال ۲۰۲۳

گزارش شش ماهه سازمان دفاع از حقوق بشر احواز از اول ژانویه ۲۰۲۳ تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۳ وضعیت حقوق بشر در اقلیم احواز را بررسی می کند.

این سازمان نتایج بررسی‌های خود را که ماحصل کار مجدانه و مستمر در شرایط سخت و محدودیت‌های رژیم ایران، چه با مخفی کردن حقایق در مورد وضعیت بازداشت‌شدگان، تعداد واقعی و محل نگهداری آنها و چه با پنهان‌کردن جنایاتی که نیروهای امنیتی‌اش مرتکب می‌شوند؛ و علاوه بر همه اینها سرکوب و سانسوری که بر سرتاسر اقلیم احواز حاکم است؛ ارائه می‌کند.
این گزارش تلاش می‌کند تا تصویری جامع از وضعیت حقوق بشر ترسیم نماید باشد که طرف‌های ذیربط و فعالان مختلف، به ویژه جامعه بین المللی توصیه‌های مندرج در آن را مدنظر قرار دهند.

قتل خارج از چارچوب قانون … ماهیگیران و کشاورزان در امان نیستند

نیمه اول سال ۲۰۲۳ شاهد افزایش قتل‌های خارج از قانون بود، بطوریکه نیروهای رژیم ایران شهروند احوازی حیدر عریر بریسم را پس از شلیک گلوله‌های جنگی بسمت او و همکارش، در شهر سوس به قتل رساندند. پس از چند روز ، همکارش خلف جمیل الصاقوری بر اثر شدت جراحات وارده جان باخت، در حالی که نیروهای رژیم ایران تاکنون جزئیات حادثه را روشن نکرده و یا دلایلی که موجب ارتکاب این جنایت توسط این نیروها شده است را اعلام نکرده اند.

در جنایتی دیگر -که البته برای کشاورزان که هیچگاه از ظلم و ستم رژیم ایران در امان نیستندتازگی ندارد- نیروهای رژیم ایران پس از تعقیب کشاورز احوازی، سجاد بن عاشور الجاسب سلیمانی که در سحرگاهان به سمت مزرعه خود در شهر سوس در حرکت بود، بدون اخطار آتش گشوده و او را به قتل رساندند.

صیادان احوازی نیز در تیررس نیروی دریایی ارتش ایران قرار گرفته‌اند بطوریکه قایق های نیروی دریایی ارتش ایران با گلوله جنگی به قایق های (لنج‌های صیادی) صیادان احوازی در شط العرب حمله کردند که در نتیجه آن یک صیاد احوازی اهل شهر عبادان کشته شد.
بنا به شهادت شاهدان عینی، نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به دستور افسران ارشد، مهدی مطوری صیاد احوازی زخمی شده را که در حال خونریزی بود، بدون ارائه مراقبت‌های پزشکی لازم برای نجات جانش، رها کردند.
علی‌رغم شکایت خانواده‌ صیاد مقتول از عاملان جنایت، اما مقامات ذی‌صلاح هیچ اقدامی را جهت انجام تحقیقات در این باره آغاز نکردند و از سوی مراجع قضایی نیز اقدامی در این زمینه صورت نگرفت.

کشتار بی گناهان … جنایات رژیم ایران کودکان را نیز مستثنی نمی کند

در این خصوص مجموعه‌ای از تخلفات و جنایات جدی شکل گرفت. رژیم ایران کودکان احواز را از این جنایات شدید خود مستثنی نکرد.
رژیم ایران در اقدامی که میزان ضدبشری بودن این رژیم را آشکارتر می‌کند، تعدادی از مدارس کودکان ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان به‌ویژه مدارس دخترانه احواز را با گازهای سمی و مواد شیمیایی و بیولوژیکی هدف حمله قرار داد.
کلیپ‌های ویدیویی که در اوایل ماه مارس در میان فعالان منتشر شد نشان می‌داد که دختران پس از آنکه بوی بدی را استشمام می‌کردند، دچار علائمی مانند حالت تهوع، تنگی نفس و سرگیجه می‌شدند.

همچنین در نزدیکی شهر احواز -جاده بین شهرهای ملاثانی و احواز- کودک احوازی به نام مرتضی جعفر الزرقانی که 9 سال بیشتر نداشت، در پی به رگبار بسته شدن خودروی غیرنظامی خانواده اش توسط نیروهای رژیم ایران کشته شد، در حالی که پدرش بطرز معجزه‌آسایی زنده ماند.
آقای جعفر الزرقانی، پدر این کودک در مورد این حادثه دردناک گفت که از رگبار گلوله هایی که بسمت خودروی او از سوی یکی از گشتی های نیروهای رژیم ایران شلیک می‌شد، غافلگیر شده است. در حالی که او با سرعت بسیار پایین در حرکت بوده و از هیچ ایست بازرسی در جاده عبور نکرده تا مبادا خود را در معرض سوء ظن قرار دهد.
خانواده شهید به عنوان پاسخی مشروع از پذیرش مقامات مسؤول رژیم ایران در مراسم فرزندشان خودداری کردند و آنرا مشروط به انجام تحقیقات جامع برای کشف جنایت و بازخواست عاملان و محاکمه آنها دانشتند. به ویژه آنکه رژیم ایران همواره این افراد را از مجازات مصون می‌دارد.

احکام ناعادلانه و اعدام های ظالمانه… و سلسله دستگیری ها که همچنان ادامه دارد

طی سال جاری، سرویس های امنیتی رژیم ایران به دستگیری و بازداشت‌های خودسرانه و طولانی مدت، بدون رعایت مراحل قانونی لازم ادامه دادند. همچنین استفاده از شکنجه و رفتارهای خشونت‌آمیز استمرار یافت.
سازمان دفاع از حقوق بشر احواز حقایق بسیاری را مستند کرده است، از جمله اجرای حکم اعدام مبارز احوازی حبیب اسیود، یکی از اعضای جنبش آزادیبخش عربی احواز، که به طور ناگهانی توسط مقامات رژیم ایران در سحرگاه روز شنبه ۲۰۲۳/۰۵/۰۶ در احواز به اجرا درآمد.
حبیب اسیود فعال احوازی در اوایل سال ۲۰۲۰ از فرودگاه بین‌المللی استانبول ربوده و به ایران برده شد. همه تلاش‌ها برای آزادی او با شکست مواجه شد. او با اتهامات واهی که هیچ رابطه ای با واقعیت نداشت، تحت محاکمه قرار گرفت. محاکمه‌ای که فاقد حداقل الزامات قانونی و عادلانه بود.

در اواخر فوریه ۲۰۲۳، مقامات رژیم ایران حسن عبیات ابوطه، فعال ۴۴ ساله احوازی را که در سال ۲۰۱۴ به اتهام ارتباط با عوامل خارجی و اقدام علیه امنیت ملی ایران دستگیر شده بود؛ اعدام کردند.

با توجه به میزان بالای اعدام‌ها، نگرانی‌ سازمان‌های حقوق بشری در مورد جان شش زندانی احوازی نیز که در تاریخ ۲۰۲۳/۰۲/۱۴ بدون حق برخورداری از محاکمه‌ای عادلانه‌، به اعدام محکوم شده‌اند؛ تشدید شده است.
نام این ۶ زندانی محکوم به اعدام بدین شرح است: “علي صالح مجدم، معين صادق خنفري، محمد رضا مجدم، سيد سالم خلف موسوي، سيد عدنان يونس موسوي، حبيب عبد الأمير دريس”.

این سازمان همچنین در رصدهای خود از تداوم بازداشت‌های خودسرانه رژیم ایران، به حمله‌ای که شهر فلاحیه را مورد هدف قرار داده؛ پی برده است. این هجوم منجر به دستگیری سلطان شلیباوی سیلاوی ۳۲ ساله و حمود شلیباوی سیلاوی ۴۷ ساله متأهل و دارای چهار فرزند پسر و سه فرزند دختر، ساکن روستای بیت شلیباوی در فلاحیه و همچنین کشاورز ۳۷ ساله یوسف شلیباوی سیلاوی، شد.
این افراد توسط نیروهای امنیتی به مکان نامعلومی منتقل شدند و تاکنون هیچ اتهامی علیه آنها مطرح نشده است و از محل نگهداری و دلایل قانونی بازداشت آنها نیز اطلاعی در دست نیست.

موضوع به همین جا ختم نمی شود زیرا سازمان حقوق بشر احوازی صدور حکم سنگین توسط دادگاه انقلاب ایران در احواز؛ شامل ۵ سال حبس تعزیری و ۲ سال تبعید به شهر همدان، برای رسول چلداوی ۲۸ ساله، از اهالی کوی انقلاب احواز را مستند کرده است.
پس از آنکه نیروهای امنیتی در پی اعتراضات نوامبر ۲۰۱۸، وی را در خانه اش بازداشت کردند -بنا بر روال همیشگی- با طرح اتهامات ساختگی و ناعادلانه، تحت شکنجه از او اعتراف گرفتند.

زندان‌هایی که به زندان‌های قرون وسطی شباهت دارند

یکی از جدی‌ترین تخلفات و موارد نقض حقوق بشر توسط رژیم ایران، ممانعت از درمان بازداشت شدگان احوازی و جلوگیری از انجام عمل‌های جراحی مورد نیاز، علاوه بر ممانعت از درمان است.

از جمله کسانی که سازمان توانست در سایه سرکوب و سانسور خبری رژیم ایران، اطلاعاتی درباره آنها جمع آوری کند؛ عبارتند از :

جابر صخراوی: زندانی احوازی مبتلا به ام اس است که وضعیت سلامتی وی بحدی وخیم شده، که خون بالا آورده است.
اداره زندان فقط اجازه انتقال او را به یک درمانگاه بدون امکانات پرستاری داد و پس از گذراندن یک شب در آنجا، به سرعت او را به زندان شیبان و سپس به سلول بازگرداندند.

علی صیاحی: او از دیابت و بیماری مزمن قلبی رنج می برد. اخیراً دچار سکته‌های قلبی مداوم شده و گزارش‌ها حاکی از وخامت شدید وضعیت سلامتی اش است.

عبدالامام زائری: وی از بیماری پروستات رنج می برد و مدتی است که وضعیت سلامتی‌اش رو به وخامت رفته است.

محمدعلی عموری: وی در مدت بازداشت و تحت بازجویی و شکنجه‌های شدید و سیستماتیک و ممانعت از مرخصی استعلاجی از سینوزیت و وخامت بیماری ریوی رنج می برد.

غلام‌حسین کلبی: وی از بیماری‌های مختلفی مانند عفونت گوش و پوسیدگی دندان رنج می برد.

مختار آلبوشوکه: وی پس از فتق شکمی و عدم درمان لازم، شاهد وخامت مداوم سلامتی خود است.

علی حلفی: او نیاز به جراحی اورژانسی بر روی هر دو زانویش دارد.

تعداد بازداشت ها در ماه مبارک رمضان افزایش یافت

امسال کاهش محسوسی در احترام به حقوق اساسی به ویژه حقوق مربوط به آزادی عقیده ثبت شده است. زیرا که رژیم ایران همچنان از برگزاری مراسم نماز تراویح یا اجتماعات خانوادگی متعارف احوازی‌ها در ماه رمضان، جلوگیری کرد.
رژیم ایران هیچ حرمتی را برای ماه مبارک رعایت نکرد، زیرا سیل گسترده دستگیری‌ها در جای جای اقلیم احواز و شهر احواز را به راه انداخت و یکی از عجیب‌ترین اتهاماتی که به نمازگزاران وارد شده، اقامه نماز تراویح در منزل است.
به همین اتهام، نیروهای امنیتی در شهر تستر این افراد را دستگیر کردند: «عبدالعزيز كعبي، جاسم كعبي، صاحب كراسى، محمود سعدي، رشيد دلفى، محمد سعدي، حسين العقبي، عبدالعزيز دلفى، سجاد سليماني، سعيد موسوي، وعادل كعبي».

و در کوی انقلاب، در غرب احواز -پایتخت- نیروهای امنیتی آقای عبدالله سوری الثعالبی، ۴۷ ساله و همسرش را پس از یورش وحشیانه به خانه‌شان، دستگیر کردند. علت بازداشت این زن‌وشوهر فعالیت پسر مبارزشان میلاد سوری است که سال هاست در کشور هلند زندگی می کند و در تلاش برای افشای جنایات رژیم ایران علیه مردم احواز است. بازداشت والدین وی تلاشی است از سوی رژیم ایران برای تحت فشار قرار دادن او جهت دست کشیدن از فعالیت‌هایش.

عملیات تروریستی فرامرزی… ربودن پناهجویان از فرودگاه‌ها

تروریسم اعمال شده توسط رژیم ایران علیه مردم احواز به داخل کشور ختم نمی‌شود، بلکه قاره‌ها را نیز درنوردیده است. رژیم ایران با اعمال فشار سیاسی بر کشورهای همسایه، برای ربودن پناهجویان اقدام می کند.

آخرین مورد، دستگیری عبداله سبز فعال ۴۴ ساله احوازی توسط پلیس ترکیه بود که به اردوگاه اخراج به نام “کورواشی” در شهر “وان” ترکیه واقع در مرز ایران و ترکیه تبعید شد تا مقدمات تحویل وی به دستگاه های امنیتی ایران فراهم شود.
عبداله سبز فعال احوازی پیش از این به اتهام تبلیغ علیه نظام ایران در احواز بازداشت شده و بیش از ۸ سال را در زندان‌های بدنام شیبان و سپیدار گذرانده بود.
«عبداله» با سپردن یک وثیقه سنگین توانست از زندان خارج شده و ایران را ترک کند. او چندین بار از دولت ترکیه درخواست پناهندگی کرد، اما نهایتا توسط پلیس ترکیه جهت دیپورت به ایران، دستگیر شد.

زن احوازی هزار بار می میرد

زن احوازی در معرض ظلم و تبعیض چندگانه و مضاعف است. او همسر، مادر و خواهر زندانی یا متوفی است و تنها نان آور خانواده پس از غیبت نان آور‌یست که در زندان های ایران است. او مادری است که در فقدان شرایط مناسب آموزشی، اقتصادی و اجتماعی باید کودکانش را پرورش دهد.

مادر احوازی شاهد اصلی جنایات اشغالگران در همه سطوح است و از بدو تولدِفرزندانش، نمی‌تواند آن ها را هر طور که مایل است نام گذاری کند، نام های عربی ممنوع است. در مورد تحصیل، فرزندانش از رفتن به مدرسه محرومند و اگر مدرسه‌ای بیابند، مجبورند فارسی بیاموزند و همچنین از پوشیدن لباس عربی و تکلم به زبان عربی منع می شوند.

در آخرین پایش این سازمان از زندانیان زن احوازی در زندان‌های ایران، تعداد زندانیان زن از مرز شش هزار نفر گذشته و آنان نیز مانند مردان زندانی، تحت شدیدترین شکنجه‌ها قرار دارند.

توصیه ها

سازمان دفاع از حقوق بشر احواز بر اساس آنچه در بالا ذکر شد، موارد ذیل را توصیه می‌کند:

۱- این سازمان از جامعه جهانی می‌خواهد که سیاست جدیدی را در قبال مسئله احواز اتخاذ کند و رژیم ایران را تحت فشار قرار دهد تا اطمینان حاصل کند که این رژیم به جنایات خود علیه غیرنظامیان، به ویژه جنایات خود علیه کودکان پایان می‌دهد.

۲- درخواست از کشورهای عضو دیوان کیفری بین‌المللی برای حمایت کامل از محاکمه مسئولین برای جنایات بزرگی همچون نسل‌کشی، جنایت علیه بشریت و جنایات جنگی رژیم ایران علیه مردم بی‌دفاع احوازی.

۳- این سازمان از دادستان دیوان کیفری بین‌المللی می‌خواهد تا در مورد جنایات ایران علیه مردم احواز تحقیق کند و بر همه موانعی که مانع از تحقق این امر می‌شود، غلبه نماید.

۴- از همه کشورهای عضو اساسنامه رم و مؤسس دادگاه کیفری بین‌المللی، می‌خواهد تا از پاسخگویی و پیگرد جنایتکاران رژیم ایران که در ارتکاب جنایاتی که در حد جنایات جنگی هستند، اطمینان حاصل کنند و آنها را به دست عدالت بسپارند.

۵- این سازمان مجدداً بر تقاضای همیشگی خود مبنی بر ایفای مسئولیت‌های جامعه بین‌المللی و حقوق بشری در قبال بازداشت شدگان احوازی همچنین توقف تعقیب و پیگرد پناهجویان احوازی در سرتاسر جهان و تامین امنیت آنان تأکید می‌کند.

۶- از صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) درخواست می‌شود که با تحت فشار قرار دادن رژیم ایران از کودکان در احواز حمایت کند و رژیم ایران را از هرگونه اقدام علیه کودکان در اقلیم احواز بازدارد.

۷- این سازمان خواستار لزوم تلاش در جهت اجرای توافق‌نامه‌ها، معاهدات، میثاق‌ها و قوانین بین‌المللی است که حقوق کودکان را تصریح می‌کند و از حق حیات کودک برای برخورداری از آزادی، استاندارد مناسب زندگی، مراقبت‌های بهداشتی، آموزشی، سرگرمی، بازی، امنیت روانی و آرامش دفاع می‌کند.

۸- از سازمان‌های حقوق بشری مرتبط با حقوق کودکان، خواهان بر عهده گرفتن مسئولیت‌های قانونی و اخلاقی خود و استفاده از تمامی ابزارها و روش‌های قانونی برای دفاع و حفاظت از کودکان احوازی در برابر جنایات رژیم بیدادگر و بیرحم ایران هستیم.

۹- این سازمان از جامعه جهانی و سازمان ملل می‌خواهد که رژیم ایران را تحت فشار قرار دهند تا محیطی امن و عادی و زندگی مناسب برای مردم احواز فراهم شود، به گونه‌ای که اجرای مناسک عبادی بدون کوچکترین آزار یا فشار و استرس تضمین شود.

۱۰- فعال سازی میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی که در سال ۱۹۶۶ توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد با حق آزادی مذهب یا عقیده به تصویب رسید، بطوریکه ماده ۱۸ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی در چهار بند آن را تصریح می کند که عبارتند از:

الف) هر کس حق آزادی فکر و وجدان و مذهب دارد. این حق شامل آزادی ـ داشتن یا قبول یک مذهب یا معتقدات به انتخاب خود، همچنین آزادی ابراز مذهب یا معتقدات خود، خواه بطور فردی یا گروهی، بطور علنی یا در خفا در عبادات و اجرای آداب و اعمال و تعلیمات مذهبی می‌باشد.

ب) هیچ کس نباید مورد اکراهی واقع شود که به آزادی او در داشتن یا قبول یک مذهب یا معتقدات به انتخاب خودش لطمه واردآورد.

ج) آزادی ابراز مذهب یا معتقدات را نمی‌توان تابع محدودیتهایی نمود مگر آنچه منحصراً به موجب قانون پیش‌بینی شده و برای حمایت از امنیت، نظم، سلامت یا اخلاق عمومی‌یا حقوق و آزادیهای اساسی دیگران ضرورت داشته باشد.

۱۱- تلاش برای فعال کردن حقوق بشردوستانه بین المللی که بر احترام به مردگان و حفظ حرمت آنها و لزوم رفتار شایسته با اجساد تاکید دارد و همه اقدامات ممکن را برای اطمینان از شناسایی هویت صاحبان آنها انجام داده و به خانواده‌هایشان تحویل داده شوند. به‌ویژه که رژیم ایران همه اینها را نادیده می‌گیرد، و حتی خانواده‌ها را از تشییع جنازه‌های شهدای خود یا برپایی مراسم سوگواری منع می‌کند.

۱۲- توقف سیاست های ویرانگر اقتصادی، اجتماعی و تبعیض آمیز نسبت به مردم احواز به ویژه تخریب منازل مسکونی و کوچاندن روستائیان که نقض آشکار قوانین بین المللی است.

۱۳- با تشکیل کمیته‌های بین‌المللی و حقوقی برای پیگیری امور بازداشت‌شدگان و ملزم نمودن رژیم ایران به افشای تمام زندان‌های مخفی خود همچنین تشکیل کمیته‌های حقیقت‌یاب برای پی بردن به جنایات جنگی که رژیم ایران علیه زندانیان احوازی بکار می‌گیرد.

۱۴- این سازمان از تمامی نهادهای حقوق بشری و بین المللی می خواهد که نسبت به توقف احکام اعدام صادره علیه بقیه بازداشت شدگان اقدام فوری و عاجل انجام دهند. چرا که اجرای احکام اعدام به این شیوه، قتل خارج از چارچوب قانون تلقی می‌شود و مسئولیت حقوقی و کیفری آن به عهده کسانیست که این احکام را صادر و اجرا کرده‌اند.

۱۵- چنانچه ماده ۲۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر حق آزادی تجمعات مسالمت آمیز را تضمین کرده است و حق تجمع مسالمت آمیز شامل حق برگزاری جلسات، تحصن، اعتصاب، تجمع، رویدادها و اعتراضات اعم از در فضای مجازی یا واقعی می‌باشد. همچنین حق آزادی تشکل و حق افراد برای تعامل و سازماندهی بین خود برای ابراز، ترویج و تلاش برای دستیابی و دفاع از منافع مشترک، این حق همچنین شامل حق تشکیل اتحادیه های کارگری است. فعال کردن این ماده در اقلیم احواز به گونه ای که احوازی‌ها را از دستگیری یا حبس در زندان های بدنام حفظ کند.

۱۶- این سازمان از جامعه جهانی و نهادهای بین المللی و مجامع حقوق بشری می‌خواهد که نیروهای رژیم ایران را برای توقف حمله به ماهیگیران و کشاورزان به ویژه در مناطق مرزی، تحت فشار قرار دهند.

۱۷- این سازمان بر ضرورت تحرک جامعه جهانی برای اتخاذ مواضع قاطع و جدی در برابر سیاست های مخرب زیست محیطی رژیم ایران در احواز، در شرایطی که جهان به سمت پدیده تغییرات اقلیمی پیش می‌رود، تأکید دارد.

الهام الچبیشاط

سازمان دفاع از حقوق بشر احواز